Reklama
  • Czwartek, 14 stycznia 2016 (08:05)

    Pigułki antykoncepcyjne – poradnik

Pigułka antykoncepcyjna to dziś – oprócz prezerwatywy – najbardziej rozpowszechniony sposób zapobiegania ciąży. Niewielu z nas wie, że po raz pierwszy pojawiła się już ponad 50 lat temu w amerykańskich aptekach. Wywołała rewolucję obyczajową, społeczną i ekonomiczną. Szacuje się, że dziś na świecie stosuje ją 80 mln kobiet. Co warto o niej wiedzieć?

Jak działają?

Większość pigułek antykoncepcyjnych zawiera dwa hormony: estrogen i progestagen. Są to hormony podobne do tych, które produkuje organizm.

Reklama

Dostarczenie ich w pigułce w nietypowym dla organizmu momencie cyklu powoduje zablokowanie naturalnego ich wytwarzania, a w konsekwencji blokuje naturalny cykl fizjologiczny, w tym owulację. Dodatkowo zawarte w nich gestageny, powodują zagęszczenie śluzu szyjkowego.

Staje się on słabo przepuszczalny dla plemników, co utrudnia ich poruszanie się. Osłabieniu ulega również fizjologiczna perystaltyka jajowodów.

Dodatkowe działanie antykoncepcyjne, choć słabsze, polega na uruchomieniu zmian w błonie śluzowej macicy (endometrium), wskutek czego spada zdolność do zagnieżdżenia się w niej jajeczka.

z dwoma hormonami

Najczęściej stosowane są właśnie dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne, które zawierają estrogeny i progestageny. Wśród nich pigułki jednofazowe – zawierające stałe ilości obu hormonów.

Stosuje się je codziennie przez 21 dni, później następuje 7-dniowa przerwa, w czasie której powinno wystąpić krwawienie z dróg rodnych. Istnieje też możliwość stosowania tabletki każdego dnia, przy czym 7 ostatnich to tabletki placebo.

Taki schemat ma właśnie ułatwić pamiętanie o regularnym przyjmowaniu tabletek. Na rynku dostępne są także tzw. tabletki dwufazowe i trójfazowe, w których zawartość hormonów różni się w zależności od dnia stosowania preparatu – dawka gestagenów ulega zwiększeniu w drugiej fazie, lub w drugiej, a potem w trzeciej fazie stosowania preparatu.

Tabletki jednoskładnikowe, tzw. minipigułki, zawierają tylko gestageny, bez dodatku estrogenów. Przyjmuje się je codziennie, bez 7-dniowych okresów przerwy.

Skuteczność

Doustne tabletki hormonalne zapewniają 99,9 proc. skuteczność w zapobieganiu ciąży. Pod warunkiem, że są właściwie stosowane. Wystarczy, że kobieta pominie choćby jedną pigułkę w ciągu cyklu, a będzie prawie trzykrotnie bardziej narażona na niepożądaną ciążę w porównaniu z kobietami, które przyjmują pigułki regularnie.

Dlatego właśnie zaleca się, by połykać ją codziennie o tej samej porze. Niestety, jak wskazują badania, panie często zapominają o regularnym zażywaniu tabletek.

Z tego powodu coraz częściej stosuje się sposoby na przypominanie: np. „przypominajki” – dźwiękową kartę, która pomaga pamiętać o codziennym ich zażywaniu pigułek. Uwaga! Pigułki antykoncepcyjne nie chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, np. rzeżączką, opryszczką, wirusem HIV.

Zalety pigułki

Poza działaniem antykoncepcyjnym tabletki hormonalne mają także szereg innych oddziaływań na organizm kobiety. Są to m.in.: brak silnych i przedłużających się krwawień miesiączkowych – krwawienia z odstawienia hormonów są zazwyczaj skąpe i trwają krócej, co sprzyja leczeniu niedokrwistości i anemii, spowodowanej dużą utratą krwi w czasie miesiączki.

Docenianą przez wiele pań zaletą jest także likwidacja zespołu napięcia przedmiesiączkowego, ustąpienie lub osłabienie łojotokowych zmian skórnych. Spada ryzyko występowanie torbieli czynnościowych jajnika, pojawienia się nowotworu jajnika i endometrium. Po odstawieniu pigułki częstość zajścia w ciążę jest wyższa niż zwykle.

Tylko na receptę

Antykoncepcja hormonalna jest dostępna wyłącznie na receptę, po konsultacji z lekarzem. Nie musi jej przepisywać ginekolog, równie dobrze można udać się w tym celu do lekarza rodzinnego.

Jednak jeśli podejmujemy dopiero decyzję o stosowaniu pigułki, wizyta u lekarza ginekologa jest niezbędna. Rozmowa z lekarzem oraz badanie ginekologiczne ma na celu wykluczenie poważniejszych schorzeń ginekologicznych.

Dopiero też na podstawie badań i rozmowy lekarz może zdecydować, który ze środków zaproponować. Ponieważ nigdy nie wiadomo, jak nasz organizm zarea guje na daną pigułkę, przy pierwszym razie lekarz zazwyczaj zapisuje tylko jedno jej opakowanie i zaleca zgłoszenie się po miesiącu. Pozwala to ocenić, czy dana pigułka nie wywołuje objawów niepożądanych.

U niektórych pań pigułki mogą wywoływać np. nudności, plamienia, ból i obrzęk piersi, bóle głowy, wymioty, złe samopoczucie, przybieranie na wadze. A także trądzik, przetłuszczanie się włosów, utratę libido. Wówczas albo kontynuuje się środek albo zmienia preparat na inny.

Zależy to od stopnia nasilenia objawów: u wielu kobiet po 2–3 miesiącach zwiększa się tolerancja wobec leku. Z pigułek zrezygnować powinny natomiast panie palące papierosy, z dużą nadwagą, schorzeniami wątroby, ze zwiększoną krzepliwością krwi i ryzykiem rodzinnym zakrzepicy.

Jeśli decydujemy się na pigułki, trzeba zawsze dokładnie przeczytać dołączoną ulotkę. Szczególną uwagę zwracając na to, z czym nie należy jej łączyć (np. z innymi lekami).

Nasz ekspert dr Andrzej Wejchert, lekarz internista: Najnowszymi meto- dami antykoncepcji są dziś zastrzyki i implanty hormonalne. Zastrzyki wystarczają nawet na trzy miesiące. Jeszcze dłużej, bo aż na trzy lata, implanty, które wszczepia się pod skórę, na wewnętrznej części ramienia.

Co obniża ich skuteczność?

Zażywanie ziół. Jeśli stosujesz doustną antykoncepcję, uważaj na dzięgiel chiński, dziurawiec czy cimicifuge racemosa – pluskwicę groniastą (działanie dziurawca utrzymuje się nawet do 14 dni).

Substancje w lekach. Na zmniejszenie skuteczności tabletek wpływ mają penicyliny, tetra cykliny, cefalosporyny. A także le ki przeciwpadaczkowe, przeciwgrzybicze, przeczyszczające, przeciwdepresyjne, zaburzające wchłanianie tłuszczu, przeciwwirusowe. Nawet paracetamol może wykazywać takie działanie, jeśli przyjmiemy więcej niż 3 g tego środka w ciągu doby.

Witamina C. Okazuje się, że przekroczenie dziennej dawki spożycia witaminy C (1000 mg) może również wpłynąć na obniżenie skuteczności antykoncepcji hormonalnej.

Zamiast pigułki

Plastry antykoncepcyjne to metoda antykoncepcji dla pań, które chcą chronić swoją wątrobę. Zawierają one takie same hormony jak dwuskładnikowe pigułki, czyli estrogen i progestagen – tyle że hormony trafiają przez skórę od razu do krwioobiegu.

W ten sposób za pobiegają owulacji – komórka jajowa nie jest uwalniana z jajnika, a więc nie może dojść do jej zapłodnienia. Pierwszy pla ster nakleja się na skórę w pierwszym dniu cyklu. Po tygodniu zastępuje się go nowym, przyklejając w innym miejscu.

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Możliwość świadomego planowania macierzyństwa to wielkie osiągnięcie XX wieku. Co warto wiedzieć o antykoncepcji? więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.